Online Terapi mi Yüz Yüze Terapi mi?

Online terapi de yüz yüze terapi de aslında temelde aynı amaca hizmet etmektedir: kişinin kendini anlaması, duygularını düzenlemesi ve yaşamında daha sağlıklı bir denge kurabilmesi. Ancak iki yöntem deneyim açısından birbirinden farklı hisler yaratabilir.

Yüz yüze terapi danışanın terapistle aynı fiziksel ortamda bulunmasını sağlar. Bazı kişiler için bu temas, güven duygusunu destekleyici bir unsurdur. Terapistin mimiklerini, beden dilini ve odanın sakin atmosferini doğrudan hissederler. Bu durum “buradayım ve yalnız değilim” duygusunu güçlendirebilir.

Online terapi ise daha esnek bir alan açar. Kişi, kendi mekanında -belki evinde, kendi koltuğunda otururken- duygularını paylaşır. Tanıdık bir ortamda olmak, bazı danışanlar için rahatlamayı ve kendini daha kolay ifade etmeyi sağlar. Her iki durumda da terapinin merkezinde olan şey, terapötik ilişkidir. Yani terapist ile danışan arasında kurulan güvenli bağdır. Bu bağ oluştuğunda ortamın biçimi çoğu zaman ikinci planda kalır.

Online Terapi Yüz Yüze Terapiden Daha mı Az Yararlıdır?

“Hangisi daha etkili?” sorusu sıkça sorulsa da bu konuda kesin bir üstünlükten bahsetmek mümkün değildir. Terapinin etkisini belirleyen en temel unsur uygulandığı ortamdan çok, kurulan ilişki ve sürece duyulan güvendir. Bu anlamda uygun koşullar sağlandığında çevrimiçi terapi, yüz yüze terapi kadar etkili olabilir.

Son yıllarda yapılan meta-analizler, iki terapi ortamı arasında anlamlı bir fark bulunmadığını ortaya koyar (Carlbring ve ark., 2018). Özellikle bilişsel-davranışçı terapinin (BDT) her iki formatta da benzer şekilde etkili olduğu görülmüştür (Andersson ve Titov, 2014).  Depresyon, anksiyete ve travma sonrası stres bozukluğu gibi alanlarda da  yapılan çalışmalar, iki yöntemin sonuçlarının büyük ölçüde benzer olduğunu göstermektedir (Kan, 2024). Yani mesele “hangisi daha yararlı?” değil, “hangi ortamda kendini daha güvende hissediyorsun?” sorusudur. Çünkü terapi güven hissiyle çalışır ve o güven nerede kuruluyorsa iyileşme süreci de orada başlar.

Online Terapi Hangi Durumlarda Tercih Edilebilir?

Çevrimiçi terapi, erişimi kolaylaştırması ve esneklik sağlaması açısından birçok kişi için uygun bir seçenektir. Herkes için faydalı olabilir, ancak bazı durumlarda özellikle avantajlı hale gelir:

Zaman veya Ulaşım Engeli Yaşayanlar İçin

Yoğun iş temposu olan, okul veya bakım sorumlulukları nedeniyle şehirde bir terapi merkezine gitmekte zorlanan kişiler için çevrimiçi terapi büyük bir kolaylık sağlar. Seyahat süresi olmadığından, terapiyi günlük yaşamın içine daha rahat yerleştirebilirler.

Uzak Bölgelerde Yaşayanlar İçin

Küçük şehirlerde veya kırsal bölgelerde yaşayan ve uygun bir terapiste erişimi olmayan kişiler, çevrimiçi seanslarla bu desteğe ulaşabilirler.

Fiziksel veya Sağlık Kısıtlılığı Olanlar İçin

Hareket kabiliyeti kısıtlı, kronik hastalığı olan ya da pandemi gibi dönemlerde sağlık açısından risk altında bulunan danışanlar, evden çıkmadan terapiye erişebilirler.

Duygusal Güvenlik Arayanlar İçin

Bazı kişiler için terapistin ofisine gitmek, özellikle sürecin başında fazla yoğun veya kaygı verici olabilir. Tanıdık bir mekânda olmak, örneğin kendi odasında oturmak daha güvende hissetmesine ve kişinin daha rahat paylaşım yapmasına yardımcı olabilir.

Sık Seyahat Eden veya Farklı Şehirlerde Yaşayanlar İçin

Öğrenciler, sık taşınan çalışanlar ya da yurt dışında yaşayan kişiler, çevrimiçi terapiler sayesinde terapi sürecini kesintisiz sürdürebilirler.

Kısacası, çevrimiçi terapiler özellikle zaman, mekân ya da duygusal konfor açısından esneklik isteyen herkes için kolaylık sağlar. Ama her zaman olduğu gibi burada da en önemli şey, kişinin hangi ortamda kendini daha rahat ve desteklenmiş hissettiğidir.

Online Terapiye Neler Dahildir?

Çevrimiçi terapi için yüz yüze terapinin dijital ortama taşınmış hâli diyebiliriz. Aynı psikoterapi yöntemleri, etik ilkeler ve gizlilik kuralları burada da geçerlidir. Fark yalnızca buluşmanın biçimindedir.

• Görüşme seansları: Terapi genellikle Zoom, Google Meet veya benzeri platformlar üzerinden görüntülü yapılır.

• Gizlilik ve güvenlik: Terapist tıpkı yüz yüze terapide olduğu gibi gizlilik ilkesine bağlıdır.

• Seans sıklığı: Görüşmeler genellikle haftada bir yapılır ancak ihtiyaçlara göre değişebilir.

• Seans öncesi ve sonrası destek: Bazı terapistler küçük hatırlatmalar veya egzersizler paylaşabilir.

• Yardımcı materyaller: Duygu günlüğü, farkındalık formları veya nefes egzersizleri gibi destekleyici araçlar kullanılabilir.

Sonuç olarak, iki terapi türü de temelde aynı unsurlarını içerir; sadece buluşma şekli dijitaldir. Seansın özü -seninle terapistin arasında kurulan bağ ve içgörü süreci- aynı şekilde devam eder.

Ek Okuma Önerileri:

Kan, M. (2024). Online terapi ile yüz yüze terapi arasındaki etkililik farklılıkları: Sistematik derleme ve analiz. Sentez Akademik Araştırmalar Dergisi, 1(1), 271–286. https://doi.org/10.61749/JOSSAR-12.271-286